Vào mùa thu năm 1947, Tổng Bí thư Trường Chinh trực tiếp giao nhiệm vụ cho đồng chí Tố Hữu lên Việt Bắc cùng nhà văn Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Đình Thi phụ trách công tác văn nghệ. Với lợi thế của một vùng đồi núi cây cối rậm rạp, người dân hiền hoà, mến khách, lại là vùng tự do trong kháng chiến, mảnh đất Hạ Hòa - Phú Thọ là nơi đặt trụ sở nhiều cơ quan trung ương và có nhiều văn nghệ sỹ, nhà báo… đến làm việc, lãnh đạo phong trào và hoạt động sáng tác, tuyên truyền. Xã Gia Điền (Hạ Hòa) được chọn làm nơi để đóng trụ sở của Hội Văn nghệ Việt Nam và trụ sở của Tạp chí Văn nghệ - cơ quan của Hội Văn nghệ Việt Nam. Và nhà Mẹ Gái - nguyên mẫu trong các bài thơ Bà Bủ, Bầm ơi của nhà thơ Tố Hữu. Đây cũng chính là nơi diễn ra những công việc cần thiết để chuẩn bị cho Đại hội lần thứ nhất thành lập Hội văn nghệ Việt Nam. Từ ngày 23 - 25 tháng 7 năm 1948, tại thôn Dộc Phát, xã Yên Kỳ, trên 80 văn nghệ sĩ cả nước đã hội tụ để thành lập Hội Văn nghệ Việt Nam, tiền thân của Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam ngày nay, mở ra một giai đoạn mới cho sự phát triển của Văn nghệ kháng chiến và sau này là sự phát triển của nền văn học nghệ thuật cách mạng. Đây được xem là “Thủ đô văn nghệ” trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Ngày 17/01/2024, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Thời báo văn học nghệ thuật, Quỹ Hỗ trợ sáng tạo Văn học nghệ thuật Việt Nam long trọng tổ chức Lễ Khánh thành nhà bia Lưu niệm nơi đặt trụ sở đầu tiên của Hội Văn nghệ Việt Nam, nay là Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam. |
